Cari Denge Zayıflarken, Sanayi Üretimi ve İhracat Endişe Verici Durumda

Türkiye’nin dış ticaretindeki açık, eylül ayında tekrar genişledi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ihracattaki artışa rağmen ithalattaki hızlı yükseliş, dış dengenin kırılganlığını derinleştirdi. Veriler, iç talebin hala yavaşladığını, sanayi üretiminde ise zayıf bir seyrin devam ettiğini gösteriyor.

İthalatta %8,7 Artışla Dış Açık 6,9 Milyar Dolara Yükseldi

Eylül ayında ihracat yıllık bazda %2,8 artarak 22,6 milyar dolara, ithalat ise %8,7 artarak 29,5 milyar dolara çıktı. Bu durum, dış ticaret açığının bir önceki aya göre 4,2 milyar dolardan 6,9 milyar dolara yükseldiğini gösteriyor.

Yıllıklandırılmış dış ticaret açığı da 87,5 milyar dolardan 89,2 milyar dolara yükselerek dış dengenin bozulmaya devam ettiğini gösteriyor.

Enerji ve Altın Hariç Dış Ticaret Dengesi de Açık Verdi

Enerji ve altın hariç ihracat %2,1 artışla 21,3 milyar dolar, ithalat ise %5,8 yükselerek 22,4 milyar dolar oldu. Bu durum, çekirdek dış ticaret dengesinin bu dönemde 1,2 milyar dolar açık verdiğini gösteriyor.

Altın ithalatının 1,1 milyar dolardan 2,5 milyar dolara yükselmesiyle altın talebinin yüksek olduğu ve finansal risklere karşı “güvenli liman” arayışının devam ettiği belirtiliyor.

Tüketim Malları İthalatında Artış, İç Talep Hala Güçlü

Eylül ayında tüketim malı ithalatı 4,3 milyar dolardan 4,6 milyar dolara yükselirken, yıllık toplam ithalat 59,3 milyar dolara çıktı.

Dayanıklı tüketim malları ithalatı aylık bazda %8 artarak 573 milyon dolar, binek otomobil ithalatı ise 1,6 milyar dolardan 1,7 milyar dolara yükseldi.

Ağustos ayında yaşanan gerilemenin ardından bu sınırlı toparlanma, üçüncü çeyrekte iç talepte kısmi bir yavaşlama olsa da talep dinamiklerinin hala canlı olduğuna işaret ediyor.

Cari Dengenin Daralması ve Risklerin Azalması

Ekonomistler, eylül ayında cari işlemler dengesinin 2,1 milyar dolar fazla vermesini bekliyor. Ancak bu rakamın önceki aylara göre belirgin bir daralmaya işaret ettiği ifade ediliyor.

Ödemeler dengesinde tanımlı dış ticaret açığı eylülde 2,8 milyar dolardan 4,4 milyar dolara yükseldi. Hizmet gelirlerinden kaynaklanan fazla ise (özellikle turizm gelirleri) 9,5 milyar dolardan 7,6 milyar dolara gerileyecek.

Yıl sonu cari açık tahmini 22 milyar dolar (GSYH’nin %1,5’i) seviyesinde korunuyor. Ancak altın ithalatındaki artış ve ihracattaki zayıflık nedeniyle tahmin risklerinin aşağı yönlü olduğuna dikkat çekiliyor.

Sanayi Üretiminde Daralma Sinyali

Dış ticaret verileri, sanayi üretiminde zayıflamanın devam edebileceğine işaret ediyor. Enerji ve altın hariç ara malı ithalatı eylülde aylık %13,6, yıllık %7,1 artış gösterdi.

İSO Türkiye İmalat PMI endeksi eylülde 47,3’ten 46,7’ye gerileyerek daralma bölgesinde kaldı. Bu durum, mevsimsel etkilerden arındırılmış sanayi üretiminde eylülde daralma yaşanabileceğine işaret ediyor.

Ağustos ayında sanayi üretimi aylık %0,4 artarken, yıllık bazda %7,1 büyümüştü.

Politika Yapıcılar İçin Uyarı: Dış Dengedeki Kırılganlık Artıyor

Eylül verileri, dış dengenin yeniden bozulduğunu ve iç talebin beklenenden daha dirençli olduğunu gösteriyor. Yükselen enerji fiyatları, artan altın talebi ve zayıf ihracat performansı, yıl sonuna kadar dış dengeyi baskılayabilir. Bu durum, para politikasında gevşeme beklentilerinin sınırlı kalmasına yol açabilir.

Kaynak: Tacirler Yatırım, ParaAnaliz